Naturalne kamienie szlachetne od wieków są cenne, gdyż są… naturalne. Błyszczą i zdobią najpiękniejsze pierścionki, kolie czy bransoletki, ale ten kto na co dzień nie pracuje z drogocennymi przedmiotami, może mieć problem, aby odróżnić je od sztucznych kamieni. Jak sprawdzić na sto procent, czy prezentowane nam jako naturalne kamienie są rzeczywiście autentyczne? Dzięki temu przewodnikowi nie dasz się oszukać.

Kamienie szlachetne powstają w skorupie ziemskiej na skutek zachodzących w niej procesów geologicznych. Następnie w wyniku szlifowania uzyskują walory estetyczne, dla których niejeden rzezimieszek jest gotowy na każdą nikczemność. Przede wszystkim prawdziwy klejnot musi mieć trwałość powyżej 7 stopni w skali Mohsa.

Rozpoznawanie kamieni naturalnych

Najogólniej rzecz biorąc, kamienie naturalne dzielimy na dwa główne typy: szlachetne i półszlachetne. Najcenniejsze kamienie zaliczane są do tzw. wielkiej czwórki. To diamenty, rubiny, szafiry i szmaragdy. Ich wartość wynika zarówno z rzadkości występowania, jak i trudności związanych z ich wydobyciem. Na cenę wpływają również takie czynniki, jak kolor, przejrzystość i rozmiar. Kamienie półszlachetne obejmują szeroką gamę minerałów, które w przyrodzie występują częściej. Są to m.in. ametyst, cytryn, granat, agat, malachit czy turkus.

Autentyczność kamieni szlachetnych najlepiej sprawdzić u certyfikowanego gemmologa lub w laboratorium gemmologicznym, gdzie przeprowadza się profesjonalne testy autentyczności kamieni. Gemmolog podda kamień drobiazgowej analizie z wykorzystaniem profesjonalnych lup, sklerometrów jubilerskich, mikroskopów czy zestawów szlachetnych kamieni testowych.

Jednak nawet najlepsze metody identyfikacji kamieni mogą okazać się zawodne. Dlatego warto zwrócić uwagę na certyfikaty autentyczności wydawane przez uznane instytuty, jak GIA czy IGI. Domowe metody, takie jak sprawdzanie wagi, przejrzystości czy reakcji na światło mogą dostarczyć wstępnych przesłanek, ale nie zastąpią specjalistycznej analizy.

Kamienie syntetyczne vs naturalne

Kamienie naturalne powstały w wyniku długotrwałych procesów geologicznych. Kamienie syntetyczne są zaś wytworem człowieka wyprodukowanym w laboratoriach za pomocą specjalistycznych technik. Celem ich produkcji jest uzyskanie materiału o wyglądzie i właściwościach zbliżonych do kamieni naturalnych, ale o niższej cenie i większej dostępności.

Dzięki odpowiedniej technologii wytwarzania kamienie syntetyczne mają wiele wspólnych cech z naturalnymi, np. twardość, gęstość oraz właściwości estetyczne. Często wyróżniają się większą czystością i jednorodnością koloru niż naturalne. W kamieniach naturalnych zwykle znajdują się drobne inkluzje czy zabarwienia, które świadczą o ich pochodzeniu. Syntetyczne są pozbawione takich defektów.

Kamienie syntetyczne wykorzystywane są w przemyśle optycznym i elektronicznym. Przede wszystkim jednak mają zastosowanie w jubilerstwie, będąc tańszą i bardziej dostępną alternatywą dla kamieni naturalnych. Dzięki swoim właściwościom są często stosowane w produkcji biżuterii, zegarków czy ozdób. Na zakup biżuterii z kamieniami syntetycznymi decydują się głównie osoby kierujące się ceną produktu. Wartość kamieni naturalnych zwykle rośnie z upływem czasu. Diamenty są wieczne – mawiał legendarny agent 007, czyli James Bond.

Sprawdzenie oryginalności kamieni

Są zasadnicze różnice, które pozwalają na odróżnienie kamieni szlachetnych od syntetycznych. Każdy dobry rzemieślnik nie powinien mieć z tym problemów. Autentyczność w jubilerstwie to filar istnienia branży. Prawdziwość kamienia szlachetnego zależy od wielu czynników, ale już po kolorze można ocenić jego wartość. Im ciemniejszy kamień, tym lepsza jego jakość.

W przypadku kamieni, kiedy nie umiemy jasno stwierdzić, czy to imitacje, czy prawdziwe kamienie szlachetne można użyć lupy powiększającej 10x, która pomoże dostrzec inkluzje w kamieniu. Prawdziwe kamienie naturalne mają niedoskonałości, a syntetyczne, które zostały stworzone w laboratorium, by imitować oryginał, będą nawet pod lupą idealnie gładkie.

Większość kamieni szlachetnych nie ma wyrazistej barwy. Dlatego intensywny kolor i połysk mogą świadczyć o tym, że jest to syntetyk. Naturalne kamienie leżały przecież w głębi ziemi przez wieki. Innym sposobem odróżnienia prawdziwych kamieni od syntetycznych jest ważenie. Syntetyczne kamienie mają na ogół gęstszą konsystencję i w związku z tym więcej ważą niż naturalne. Różnicę można łatwo dostrzec, trzymając oba w dłoni.

Porady dla kupujących kamienie

Aby nie trafić na fałszywe kamienie szlachetne i robić świadome zakupy biżuterii, nigdy nie kupuj z zagranicznych portali internetowych, gdzie nie masz możliwości złożenia reklamacji lub odesłania zamówienia bez podania przyczyny. Postaw na polski sklep z biżuterią online z pozytywnymi opiniami klientów. Upewnij się też, że do zakupu dodawany jest certyfikat autentyczności, gdzie opisano poszczególne parametry konkretnego minerału, w tym m.in. jego masę podaną w karatach, kształt i wymiary.

Często w środku kamienia widoczne są pęknięcia, szczeliny czy pęcherzyki powietrza. To one mogą wskazywać, że masz do czynienia z kamieniem naturalnym. Klejnoty cechują się co najmniej 7 stopniem twardości w skali Mohsa. Jeżeli więc kamień można porysować nożem, nie daj się oszukać – to falsyfikat.

Sprawdź szlifowanie. Jeżeli twój kamień posiada nierówne szlify, być może jest to podróbka. Klejnoty ze względu na swoją dużą cenę są z reguły oprawiane w platynie, złocie i srebrze. Jeśli zatem biżuteria wykonana jest z innego metalu, bądź czujny.